| |
■ Franczyza
(ang. franchising) - system sprzedaży towarów, usług lub
technologii, który jest oparty na ścisłej i ciągłej współpracy
pomiędzy prawnie i finansowo odrębnymi i niezależnymi
przedsiębiorstwami - franczyzodawcą i jego indywidualnymi
franczyzobiorcami. Franchising zakłada też przepływ know-how od
franczyzodawcy do franczyzobiorcy przez cały czas obowiązywania
umowy franczyzowej. Istotą jest udzielenie praw (i przyjęcie
obowiązków) poprzez zawarcie umowy franczyzy.
■ Umowa
franczyzy (ang. franchise agreement) jest to umowa
pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest
franczyza, będąca sumą określonych praw i obowiązków. Ma charakter
dwustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych.
■ Podmioty
franczyzy
Stronami franczyzy są:
* Franczyzodawca to strona umowy udzielająca praw (i
nakładająca obowiązki) franczyzy. Upoważnia biorcę do korzystania
z pakietu franczyzowego. Franczyzodawca jest pojęciem analogicznym
do kredytodawcy (od kredyt).
* Franczyzobiorca to strona umowy uzyskująca prawa (i
przyjmująca obowiązki) składające się na franczyzę takie jak
płacenie franczyzodawcy wynagrodzenia, udostępnianie do kontroli
oraz prowadzenie działalności na własny rachunek i we własnym
imieniu. Franczyzobiorca jest pojęciem analogicznym do
kredytobiorcy (od kredyt).
■ Cechy
franczyzy
Istota systemu polega na tym, że franczyzodawca nadaje swoim
poszczególnym franczyzobiorcom prawo oraz nakłada na nich
obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z jego koncepcją. W
ramach umowy sporządzonej na piśmie oraz w zamian za bezpośrednie
lub pośrednie świadczenia finansowe uprawnienie to upoważnia
indywidualnego franczyzobiorcy do korzystania z nazwy handlowej
franczyzodawcy, jego znaku towarowego lub usługowego, metod
prowadzenia działalności gospodarczej, wiedzy technicznej,
systemów postępowania i innych praw własności intelektualnej lub
przemysłowej, a także do korzystania ze stałej pomocy handlowej i
technicznej franczyzodawcy.
Pakiet franczyzowy
Zawiera on sposób prowadzenia danej działalności gospodarczej.
Udostępnia go franczyzodawca w ramach zawieranej z franczyzobiorcą
umowy. Zawiera on szereg uprawnień i obowiązków. Ponadto upoważnia
do działalności franczyzobiorcy na określonym terytorium. Pakiet
franczyzowy składa się z:
* koncepcji prowadzenia działalności gospodarczej w określony
sposób;
* obowiązek zaopatrywania się u dawcy lub konkretnego dostawcy;
* prawa ochronne;
* usług franczyzodawcy na rzecz franczyzobiorcy takie jak
szkolenia zatrudnionych w punkcie franczyzobiorcy, pomoc;
* zobowiązania do prowadzenia akcji reklamowych;
* zobowiązania do dostarczania jednolitych materiałów
promocyjnych;
* uprawnienia do kontroli;
* obowiązku zachowania tajemnicy co mają ułatwiać klauzule
zabezpieczające.
Opłaty
Wśród obowiązku franczyzobiorcy jest konieczność ponoszenia opłat
na rzecz franczyzodawcy. Opłata podstawowa uiszczana jest za
przyłączenie już istniejącego punktu do sieci franczyzodawcy. W
związku z działalnością bieżącą, franczyzobiorca wnosi opłaty
bieżące. Są nimi części z zysku, którym dzieli się z
franczyzodawcą. Ponadto ponoszone są opłaty dodatkowe.
■ Rodzaje
franczyzy
* Indywidualny - franczyzodawca zawiera umowę z kilkoma
franczyzobiorcami.
* Sieciowy - po stronie franczyzobiorców występuje wiele
podmiotów.
* Subordynacyjny - sam franczyzodawca nie prowadzi placówki,
posiada tylko koncepcję. Jest ona rozwijana przez
franczyzobiorców.
* Partnerski - franczyzodawca część placówek prowadzi sam a resztę
prowadzą franczyzobiorcy.
* Master franchising - franczyzodawca w umowie upoważnia
franczyzobiorcę do działalności, dając mu przy tym wyłączność. Zaś
franczyzobiorca może działać poprzez swoich sub-franczyzobiorców.
Powstały tu schemat cechuje się dwustronnością.
Źródło:
Wikipedia
|
| |
30.03.2010
- INFORMACJA PRASOWA
Raport o rynku franczyzy Polsce
2010
Rekordowy
przyrost punktów franczyzowych
Według najnowszego raportu firmy doradczej PROFIT system, w
ubiegłym roku na polskim rynku powstało ponad 5,5 tys.
przedsiębiorstw na licencji franczyzowej. Eksperci szacują, że w
tym roku polski rynek franczyzy ma szansę urosnąć do 640 sieci
franczyzowych, a liczba punktów franczyzowych może przekroczyć 37
tys.
Franchising to
sposób na własny biznes oparty na cudzym, sprawdzonym pomyśle.
Jest długookresową, stałą współpracą między niezależnymi
przedsiębiorcami, franczyzodawcą a franczyzobiorcą, podczas której
franczyzodawca użycza marki oraz w sposób ciągły przekazuje
franczyzobiorcy „know-how” przez cały okres obowiązywania umowy. W
zamian franczyzobiorca uiszcza na rzecz dawcy opłaty franczyzowe
lub inne uzgodnione świadczenia.

2009 rok - ruch
obustronny
Mimo spowolnienia gospodarczego 2009 rok przyniósł znaczący wzrost
liczby zawartych umów franczyzowych i agencyjnych. Według raportu
PROFIT system na rynku pojawiły się 124 nowe sieci franczyzowe,
najwięcej w gastronomii oraz w handlu odzieżą i obuwiem (pizzerie
Biesiadowo, Outlet Polska i City Hell – hurtownie i salony z
końcówkami kolekcji markowej odzieży, Click Fashion czy Mohito).
Na franczyzowym rynku pojawiły się też: Multita (biuro podróży z
ofertami wielu operatorów), firma AKJ Consuling (rekrutacja
pracowników) oraz piekarnie Gorąco Polecam Nowakowski. Franczyza
sięga również do dziedzin nowych, np. projektowania i budowy domów
jednorodzinnych (Arde Haus), wyspecjalizowanego handlu sprzętem
rehabilitacyjnym (należąca do łódzkiego Mobilexu Galeria Zdrowia),
artystycznego malowania wnętrz (Bajart) czy pomocy logopedycznej
(Dicto logopedia).
W 2009 roku przybyło ponad 5,5 tys. nowych punktów franczyzowych –
donosi raport PROFIT system. Jest to największy przyrost w
historii polskiej franczyzy. Najwięcej punktów przybyło w branży
art. spożywczych i przemysłowych - blisko 3 tysiące jednostek.
Ogółem na początku tego roku w Polsce działało 32 248 placówek
franczyzowych w ramach 565 systemów. Eksperci PROFIT system
szacują, że jeśli tempo wzrostu się utrzyma, w tym polski rynek
franczyzy ma szansę urosnąć o blisko 70 nowych systemów, a liczba
punktów franczyzowych może przekroczyć 37 tys.
Spowolnienie gospodarcze było dla polskiej franczyzy również
czasem weryfikacji modeli franczyzowych – mówi Michał Wiśniewski,
dyrektor działu doradztwa we franczyzie PROFIT system. - Z naszych
analiz wynika, że aż 39 sieci zakończyło działalność franczyzową.
Jest to największa liczba rezygnacji z modelu franczyzowego od
2003 roku.
Franczyza bankowa także nie zaliczy 2009 roku do najbardziej
udanych - w branży przybyło zaledwie 346 placówek partnerskich. W
tym roku jednak banki planują uruchomienie około 700 placówek na
licencji - najwięcej otwarć deklaruje Alior Bank (200) oraz Bank
Zachodni WBK (100), który w ubiegłym roku zakończył proces
rebrandingu sieci minibank na placówki BZ WBK Partner.
Z kryzysu obronną ręką wyszły sieci z artykułami wykończenia i
wyposażenia wnętrz (głównie sieci specjalistyczne, jak Komfort czy
DDD Dobre Dla Domu), które planują obecnie rozwój w małych
miastach.

Polska
franczyza na eksport
W ubiegłym roku umocniła się przewaga rodzimych sieci
franczyzowych (410) nad zagranicznymi (155). Już 65 systemów (11,5
proc. ogółu sieci franczyzowych w Polsce) otwiera swoje placówki
handlowo-usługowe poza granicami naszego kraju. Ekspansja
zagraniczna jest w tym przypadku tzw. „ucieczką do przodu”,
wyprzedzeniem sytuacji, w której mogłoby nastąpić spowolnienie
rozwoju przedsiębiorstwa na polskim rynku. Główne kierunki
ekspansji polskich systemów to: Rosja, Czechy, Słowacja, Ukraina,
Litwa. Na kolejnych miejscach znajdują się Węgry, Estonia, Łotwa,
Austria i Niemcy.
Inwestycje we franczyzę
Franczyza jest modelem biznesowym na każdą kieszeń. Wiele systemów
wymaga inwestycji nie większej niż 50 tys. zł. W 2009 roku w 56
proc. systemów kwota inwestycji nie przekraczała 100 tys. zł.
Zaledwie 5 proc systemów franczyzowych wymaga inwestycji większej
niż 500 tys. zł. W 2009 roku średnia kwota inwestycji kształtowała
się ogółem na poziomie 264 tys. zł, a średnie przychody w
jednostce franczyzowej wyniosły średnio 169 tys. zł.
Opracowanie: Dr Marta Joanna Ziółkowska oraz Michał Wiśniewski z
zespołem PROFIT system
20.01.2010
- INFORMACJA PRASOWA
Franczyza bankowa: 350 nowych
placówek partnerskich
W 2009 roku franczyza bankowa rosła
wolniej niż w poprzednich - wynika z badania firmy doradczej
PROFIT system. W minionym roku przybyło blisko 350 placówek
partnerskich wobec 580 rok wcześniej. Liczba placówek działających
na licencji przekroczyła już 4 tysiące. Według zapowiedzi banków
tym roku jest szansa na otwarcie nawet 700 kolejnych.
Obecnie szesnaście spośród 30 największych banków detalicznych w
Polsce posiada placówki licencyjne- niemal wszystkie pod własną
marką. Należą do nich AIG, Alior Bank, BPH (od 31 grudnia
połączony z GE Money Bank) Bank Zachodni WBK, Bank DnB Nord (marka
Monetia), BNP Paribas Fortis (dawniej Dominet Bank), eurobank,
Getin Noble Bank, ING, Invest Bank, Lukas Bank, mBank (marka
mKiosk), Multibank, Bank Pekao SA, Bank PKO BP oraz Polbank.
2009 rok nie był dla franczyzy bankowej tak dobry jak 2008
(wówczas powstało 580 nowych placówek na licencji). W pierwszym
półroczu 2009 roku banki uruchomiły 179 placówek partnerskich.
Druga połowa roku była nieznacznie słabsza - od czerwca do końca
grudnia 2009 powstało 167 nowych banków franczyzowych. Łącznie w
ubiegłym roku powstało 346 placówek partnerskich. Na koniec 2009
roku liczba placówek działających na licencji wyniosła 4010.
Nowe oferty
W 2009 roku na franczyzowym rynku zadebiutował Alior Bank, który
do końca grudnia otworzył 45 placówek na licencji. Na ten rok bank
zapowiedział otwarcie 200 partnerskich oddziałów. Kwota inwestycji
w system Alior Banku wynosi 50 tys. zł. Na rynku pojawił się także
Invest Bank, który z franczyzą ruszył w grudniu 2008, a w ciągu
ubiegłego roku otworzył 45 punktów partnerskich. W roku zamierza
urosnąć o 100 nowych punktów.
Najstarszy na rynku bankowej franczyzy bank PKO BP w 2009 roku
zamknął 222 agencje, a otworzył 138. Bank zamierza radykalnie
zmienić zasady funkcjonowania agencji. Według nowego modelu do
końca 2011 roku placówki licencyjne mają oferować usługi i
produkty w zakresie zbliżonym do placówek własnych banku. Głównym
założeniem tego procesu jest zaktywizowanie agentów w zakresie
sprzedaży i zastąpienie obsługi kasowej sprzedażą podstawowych
produktów banku (kredyty, depozyty, karty.) Nowe wymagania banku
mają znaleźć odzwierciedlenie w sposobie wynagradzania agentów.
Placówki agencyjne zostaną też dostosowane do nowych standardów
banku w zakresie wizualizacji i wyposażenia placówki. Agenci PKO
BP będą mogli skorzystać ze specjalnego kredytu lub leasingu.
Bank Zachodni WBK zakończył w ubiegłym roku proces rebrandingu
sieci Minibank oraz wdrożył nowy koncept placówek partnerskich pod
nazwą BZ WBK Partner. Do końca grudnia powstało 89 oddziałów
licencyjnych. Obecny rok bank zamierza zamknąć 200 takimi
placówkami. Banki, które zdecydowały się ujawnić swoje plany
rozwoju deklarują łącznie uruchomienie blisko 700 nowych placówek
partnerskich do końca 2010 roku.
Stabilny rozwój
Z franczyzowych planów wywiązał się eurobank, który zakładał, że
do końca 2009 roku jego sieć będzie liczyć około 140 placówek
partnerskich. Obecnie eurobank dysponuje 136 placówkami
partnerskimi i uchodzi za jedną z najbardziej stabilnych sieci w
bankowej franczyzie. Wart odnotowania jest również wzrost liczby
agencji Pekao SA, który od czasów fuzji z Bankiem BPH utrzymywał
stan około 150 placówek licencyjnych, jednak 2009 rok zakończył
wynikiem bliskim 200 agencji. W sieciach bankowych systematycznie
rośnie liczba tzw. multifranczyzobiorców – partnerów prowadzących
więcej niż jedną placówkę danego banku. Obecnie jest ich 621.
Największą liczbą takich franczyzobiorców (poza PKO BP) cieszą się
DnB Nord (67) Getin Noble Bank (44), BPH (40) oraz eurobank (35).
Wąska oferta największym problemem
Trudny okres kryzysu finansowego znalazł odbicie w spadkach liczby
placówek partnerskich części banków. Liczba placówek mBanku spadła
o 25 i wyniosła na koniec roku 55. Podobnie w Polbanku, gdzie
spadła o 29 i wyniosła 117 placówek. Problemy te związane były z
dość wąską ofertą banków dystrybuowaną poprzez placówki
franczyzowe, które specjalizowały się w sprzedaży kredytów
hipotecznych. Poprzez ograniczenie ich udzielania oraz zmianę
warunków banki wywołały spadek sprzedaży w swoich placówkach
partnerskich. Właściciele części z nich zdecydowali się zakończyć
działalność.
Po fuzji BPH i GE Money Banku nowy BPH dysponuje dwiema sieciami
placówek na licencji – rozróżnia je jako franczyzową (dawna GE z
liczbą 157) oraz agencji uniwersalnych (dawna sieć BPH z liczbą 79
punktów). Obie działają pod logo BPH. Kwota inwestycji w tej
pierwszej urosła od zeszłego do ok. 120 tys.
Podsumowanie
W 2009 roku okazało się, że w najlepszej sytuacji byli partnerzy
banków, które zdywersyfikowały źródła przychodów franczyzobiorców.
Kryzys finansowy zwiększył popularność najstarszych lub najlepiej
rozpoznawalnych marek banków, jak PKO BP, Pekao S.A., BZ WBK.
Wśród nowych brandów w 2009r. Znaczący wzrost odnotowały: DnB
Nord, Eurobank, Alior i Getin.
Michał Wiśniewski
dyrektor doradztwa we franczyzie
PROFIT system |